Czym wypełnić podwyższone grządki? Układ warstw
Czym wypełnić podwyższone grządki? Porównaj ziemię z kompostem i wypełnienie warstwowe. Sprawdź odpływ wody oraz policz ilość podłoża do skrzyni.
Czym wypełnić podwyższone grządki?
Grządkę można wypełnić przede wszystkim ziemią wzbogaconą dojrzałym kompostem. Wysoka skrzynia może też zawierać niżej warstwy resztek organicznych. Gałęzie nie są obowiązkowym elementem każdej grządki ani rozwiązaniem każdego problemu z odpływem wody.
Leigh Hunt z RHS zaleca przewagę ziemi w wypełnieniu, ponieważ nie rozkłada się ona i nie osiada tak jak podłoże oparte głównie na kompoście. Z kolei Z ogrodem na TY pokazuje wariant warstwowy z gałęziami, resztkami roślinnymi, kompostem i podłożem do uprawy.
| Wariant | Z czego się składa? | Co trzeba przewidzieć? |
|---|---|---|
| Z przewagą ziemi | Ziemia ogrodowa i dojrzała materia organiczna | Jakość ziemi oraz dopasowanie do planowanych roślin. |
| Warstwowy w wysokiej skrzyni | Grubsze resztki na dole, miękkie resztki wyżej, kompost i ziemia w strefie uprawy | Rozkład, osiadanie i późniejsze uzupełnianie poziomu. |
Opis warstw dotyczy skrzyni stojącej na gruncie, z otwartym dnem. Pojemnik z pełnym dnem potrzebuje osobno zaplanowanego odpływu.
Jak przygotować dno i ścianki skrzyni?
Przed układaniem warstw Z ogrodem na TY zaleca usunięcie trwałych, wieloletnich chwastów z miejsca pod warzywnikiem. Wymienia mniszek, podagrycznik i skrzyp. Autor opisuje też zdjęcie całej darni we własnej realizacji, ponieważ takich chwastów było tam dużo.
Kolejnym krokiem w tej instrukcji jest wyłożenie dna drobnooczkową siatką. Ma ona utrudniać dostęp gryzoniom, zwłaszcza nornicom. Dopiero na siatce autor układa gałęzie.
W przypadku drewnianych ścian Dzień Dobry Ogród opisuje zastosowanie folii wewnątrz konstrukcji, aby ograniczyć kontakt gleby z drewnem. Poradnik zwraca przy tym uwagę na kontakt drewna z wodą oraz na ostrożność przy stosowaniu impregnatów w skrzyniach przeznaczonych do uprawy żywności.
Osłona ścian i dno to dwa osobne elementy. Wyłożenie boków nie oznacza szczelnego zamknięcia dna. Przed zastosowaniem folii, również kubełkowej, sprawdź jej przeznaczenie i sposób montażu; nie jest ona obowiązkowa w każdej konstrukcji.
Podwyższone grządki - kolejność warstw
W poradniku Z ogrodem na TY materiały układa się w następującej kolejności, od dna ku powierzchni:
| Położenie w skrzyni | Materiały |
|---|---|
| Spód | Gałęzie, większe kawałki kory, zdrewniałe pędy, zrębki drewna |
| Warstwa środkowa | Liście, resztki bylin i traw ozdobnych, pokos trawy |
| Warstwa przedostatnia | Dojrzały kompost |
| Wierzch pod uprawę | Żyzna ziemia ogrodowa, ziemia kompostowa albo gotowe podłoże do warzyw |
Na dole autor zaleca układanie najgrubszych i najtwardszych gałęzi. Suche, zdrewniałe resztki rozkładają się wolno i stopniowo. W tym wariancie są dolnym wypełnieniem organicznym. Nie zastępują zapewnienia drogi odpływu wody ze skrzyni.
Wyżej trafiają materiały o szybszym tempie rozkładu: liście, pozostałości po cięciu bylin i traw ozdobnych oraz pokos trawy. Autor wykorzystał również mech i filc po wertykulacji trawnika, a umieszczone w skrzyni miękkie resztki wymieszał.
Grubość części uprawowej dobierz do potrzeb wybranych roślin i wysokości skrzyni. Nie wypełniaj prawie całego wnętrza gałęziami tylko po to, aby ograniczyć zakup ziemi.
Dojrzały kompost i podłoże do uprawy
Dojrzały kompost znajduje się bezpośrednio pod podłożem do sadzenia. W realizacji opisanej przez Z ogrodem na TY słabiej rozłożone odpady z kompostownika trafiły niżej, na liście i inne miękkie resztki roślinne.
Na sam wierzch poradnik wskazuje do wyboru:
- żyzną glebę z ogrodu;
- ziemię kompostową;
- gotowe podłoże, takie jak ziemia uniwersalna albo substrat do uprawy warzyw.
To właśnie wierzchnia warstwa jest właściwym podłożem do uprawy. Według opisu Z ogrodem na TY rośliny najpierw pobierają z niej składniki odżywcze, podczas gdy materia organiczna wewnątrz grządki stopniowo się rozkłada.
Nie zastępuj warstw organicznych dużą ilością skoncentrowanego nawozu przysypanego ziemią. Z ogrodem na TY ostrzega, że takie postępowanie może prowadzić do przenawożenia, zasolenia podłoża i uszkodzenia roślin.
Ten opis nie jest instrukcją przygotowania świeżego obornika. Przy stosowaniu nawozów kieruj się etykietą produktu.
Ile ziemi potrzeba do skrzyni?
Zmierz wewnętrzną długość i szerokość oraz planowaną wysokość wypełnienia. Dla wymiarów w centymetrach objętość w litrach obliczysz jako: długość × szerokość × wysokość ÷ 1000.
Przykład obliczeniowy redakcji: 120 × 80 × 30 cm daje 288 l całego wypełnienia. To 0,288 m³. Jeżeli w tym samym przykładzie warstwa ziemi ma 20 cm, jej objętość wynosi 192 l; pozostałe 10 cm zajmuje 96 l. Podział 20 i 10 cm pokazuje wyłącznie rachunek, nie jest zalecaną recepturą dla wszystkich warzyw.
Wymiary swojej skrzyni wpisz w kalkulatorze ziemi. Przy warstwach licz każdą osobno. Nie utożsamiaj całkowitej pojemności skrzyni z ilością ziemi potrzebną tylko na wierzch.
Podlewanie, osiadanie i ściółka
Podwyższone grządki mogą szybciej przesychać niż ziemia na poziomie terenu. Zwracają na to uwagę Dzień Dobry Ogród oraz RHS. Zaplanuj wygodny dostęp do wody.
Po wypełnieniu obserwuj poziom podłoża i wilgotność. W wariancie z rozkładającymi się resztkami przewiduj uzupełnianie ziemi, zamiast zakładać niezmienną wysokość przez kolejne sezony. Nie ustalaj podlewania wyłącznie według liczby dni od poprzedniego zabiegu.
Ściółkowanie powierzchni ogranicza parowanie i wyrastanie chwastów. Opisuje je Botaniki. Materiał na powierzchni pełni inną funkcję niż gałęzie schowane na dnie.
Co sprawdzić przed wypełnieniem drewnianej skrzyni?
Sprawdź połączenia desek, narożniki i wzmocnienia długich boków. Ich znaczenie dla utrzymania naporu ziemi opisuje Dzień Dobry Ogród. Jeśli drewno zabezpieczono preparatem, ustal jego przeznaczenie do takiego zastosowania, zanim wsypiesz ziemię.
Lista redakcyjna przed zamówieniem materiałów:
- Sprawdź, czy skrzynia stoi na gruncie czy na twardej powierzchni i którędy odpłynie woda.
- Wybierz wariant wypełnienia.
- Zmierz wnętrze i policz litry poszczególnych warstw.
- Ustal pochodzenie ziemi oraz stopień rozkładu kompostu.
- Przygotuj wodę i miejsce na prace przy skrzyni.
Rozmieszczenie skrzyń i przejść rozrysuj w planie warzywnika.
Ile ziemi potrzebujesz?
Podaj wymiary wewnętrzne skrzyni i wysokość warstwy, którą chcesz wypełnić ziemią. Warstwy gałęzi lub innych materiałów licz osobno.
Wynik określa objętość geometryczną. Osiadanie i zmiany wilgotności mogą zmienić ilość materiału potrzebną w praktyce. Liczbę worków zaokrąglamy w górę.
